Món đậu nành ‘thối’ Natto của ẩm thực Nhật Bản khiến thực khách thích thú

Nhật bản từ lâu đã nổi tiếng với những món ăn độc đáo, ngon miệng và đầy chất dinh dưỡng. Tuy nhiên, ẩm thực Nhật Bản vẫn còn nhiều món khó nuốt với du khách, nổi bật nhất hẳn là đậu nành Natto. 

Xem thêm:

Nhiều du khách tìm đến đất nước hoa anh đào vì nét đặc sắc của ẩm thực Nhật Bản. Từ những miếng sushi tươi ngon đến những viên takoyaki béo thơm, mọi thứ như một bức tranh hài hòa về màu sắc và cả hương vị.

Nếu như Việt Nam có mắm tôm, Trung Quốc có đậu phụ thối thì ẩm thực Nhật Bản cũng sở hữu món đậu nành lên men Natto có hương vị khiến không ít người “cao chạy xa bay” nhưng thử rồi thì khó lòng mà không “nghiện”.

Món Natto truyền thống được gói trong những túi rơm. Ảnh: MissZdrava.

Nguồn gốc của món Natto được người Nhật truyền miệng qua nhiều đời với nhiều phiên bản khác nhau. Có truyền thuyết kể lại rằng, đậu Natto là ‘tác phẩm’ của một người lính trong doanh trại tướng Yoshiie. Khi bị quân địch tập kích, anh ta đã giấu đậu nành luộc cho ngựa vào những túi rơm và quên mở trong suốt nhiều ngày liền. Khi phát hiện ra thì món ăn đã lên men và có mùi kỳ lạ. Nếm thử thấy ngon, người lính bèn trình món ăn lên tướng Yoshiie. Mùi vị của đậu nành lên men lập tức hấp dẫn ông, vì vậy món ăn dần trở nên phổ biến cho đến ngày nay.

Người bà con xa của Natto, món cheonggukjang. Ảnh: Ryukoch.
Lại theo một truyền thuyết khác, Natto xuất hiện trong thời Edo (1603-1868) và cách chế biến đã thay đổi nhiều trong thời Taisho (1912-1926). Khi đó, những đầu bếp đã tìm ra cách sử dụng vi khuẩn có lợi làm món Natto lên men tự nhiên mà không cần đến rơm, khiến món ăn dễ chế biến và ghi dấu ấn vào nền ẩm thực Nhật Bản.

Cũng theo dân gian có thể Natto bắt nguồn từ vùng chân dãy núi Himalaya tại Vân Nam rồi truyền đi theo bước chân những người tha hương. Natto được truyền đến Nhật Bản lúc nào, hiện chưa thể xác minh. Ở Hàn Quốc cũng có một loại đậu nành lên men tương tự natto của Nhật với tên gọi là cheonggukjang

Nhiều gia đình ở Nhật vẫn làm Natto homemade. Ảnh: Shikigami.

Để làm món Natto, người ta chọn các hạt đậu tương nhỏ, ngâm nước trong vòng một ngày cho mềm ra, đem luộc thật chín, rồi làm cho lên men. Cách làm cổ truyền là gói đậu tương đã xử lý như trên vào các túm rơm để lợi dụng trực khuẩn Bacillus subtilis làm lên men đậu tương. Ngày nay, người ta sử dụng một thứ men gọi là kosōkin để bắt đầu quá trình lên men khoảng 24 giờ trong môi trường nhiệt độ chừng 40 °C. Quá trình lên men này sẽ phân tách các protein trong hạt đậu tương thành axít amin chuỗi ngắn, một chất bổ dễ hấp thụ.

Món Natto nhà làm hạt đậu thường nhỏ hơn. Ảnh: Jpanvisitor.
Mỗi hòn đảo Natto đặt chân tới, những bà nội trợ khéo léo đã thay đổi cho hợp khẩu vị từng vùng, biến Natto trở thành món ăn quốc dân xuất hiện ở hầu hết các nhà hàng, tiệm ăn lớn nhỏ ở Nhật Bản. Thậm chí tuy khó ăn, khó nuốt nhưng du lịch Nhật Bản nhất định phải thử, tới mỗi vùng, lại có một version Natto khác nhau, tô điểm cho sự đa dạng của ẩm thực Nhật Bản. Ví như tỉnh Ibaraki, khẩu phần ăn sáng của du khách sẽ có một chút đậu nành khô, hơi nhớt và nồng mùi.

Nhiều du khách sẽ vừa tò mò vừa… nín thở để thử, số còn lại thì… bỏ qua luôn. Nhưng yên tâm, du khách đến Ibaraki, sẽ còn bắt gặp chúng “xếp hàng” đầy trên kệ của những cửa hàng tiện lợi, bởi vùng đất này tự hào rằng đây là nơi khai sinh ra món Natto.

Natto được bày bán khắp mọi ngã ngách ở Ibaraki. Ảnh: Jpanvisitor.

Tại thành phố Mito và Hitachi Omiya của tỉnh Ibaraki bạn sẽ tìm thấy nhiều loại Natto từ nguyên hạt đến nghiền nhuyễn. Natto càng nhuyễn mùi, hương càng đậm đà. Nếu muốn thử thách khướu giác, bạn có thể chọn mua loại natto từ đậu nghiền nguyên chất. Bên cạnh natto chứa trong rơm, natto đóng hộp, người Nhật còn sáng tạo loại natto sấy khô như một món snack.

Natto sushi khá lạ và độc đáo, mang đến hương vị khó quên cho thực khách. Ảnh: Sushikan.
Vùng Kanto và Tohoku cũng là nơi món đậu Natto chiếm lĩnh thị trường. Tuy cũng có thể dùng ăn sống như vùng Ibaraki, nhưng Natto ở đây đóng vai trò quan trọng hơn, trở thành nguyên liệu chính trong nhiều món ngon ẩm thực Nhật Bản. Natto thường được ăn kèm với cơm, hoặc có thể nấu thành súp, làm nhân sushi cuộn và nước dùng của mì Soba.
Hai loại Natto đóng hộp phổ biến nhất Nhật Bản. Ảnh: Squidshy12.
Thông thường Natto được bán ở Nhật theo dạng hộp, như hộp xôi người Việt với giá khoảng từ hơn 70,000 đồng đến hơn 200,000 đồng tùy trọng lượng và loại đậu nành. Cách mở hộp và thưởng thức Natto cũng khá lắt léo khiến nhiều du khách ngớ cả người.
Món cơm dùng kèm Natto, trứng và hành lá. Ảnh: Swansonvitamin.
Đầu tiên, bạn mở gói bao bên ngoài, và tìm mũi tên ngay dưới góc nắp hộp. Mở theo hướng mũi tên, bạn sẽ thấy một lớp màng fim mỏng bao bên ngoài lớp Natto, nhẹ nhàng lột lớp fim đó ra, mùi hương không lẫn đâu được sẽ bạo phát. Mỗi phần Natto sẽ được bán kèm 2 gói gia vị, gói màu đen là nước tương và gói màu vàng là mù tạt. Bạn nên cho gói nước tương vào trước rồi mới đến mù tạt, sau đó dùng đũa trộn đều từ 10 đến 20 lần, cho gia vị thấm vòa lớp đậu đặc quánh. Cuối cùng, bạn chỉ cần dùng đũa gắp lên và thưởng thức.

Bạn có thể đổ Natto đã trộn lên lớp cơm nóng và ăn ngay cho hấp dẫn. Ngoài ra bạn còn có thể cho thêm hành, thêm trứng vào miễn sao thấy ngon miệng là được.

Người cao tuổi Nhật xem Natto như bí quyết trường sinh. Ảnh: Manetatsu.

Bên cạnh vị hương vị không lẫn vào đâu được, Natto còn là một ‘bí quyết’ để có cuộc sống trường thọ, theo nhiều cụ ông người Nhật. Ẩm thực Nhật Bản trước giờ luôn chú trọng vào mặt dưỡng chất trong món ăn, natto cũng không ngoại lệ. Natto được các nhà khoa học kết luận là chứa nhiều thành phần dinh dưỡng quý có lợi cho sức khỏe đã được các nghiên cứu y học khẳng định. Đó là các acid amin, enzym Nattokinase, vitamin K2, chất Pyrazine tạo nên mùi đặc trưng của Natto. Cùng với nước tương miso, nattō là một trong những nguồn protein quan trọng ở Nhật Bản thời phong kiến khi mà người ta không ăn thịt các loài thú và chim.

Theo: dulichvietnam